Ekmek Parası

Başkalarının kısa yolu, bizim uzun yolumuzu anlamsızlaştırır mı?

Ben hep okula gittim.

Hastayken de gittim, kar yağarken de. İstesem de istemesem de gidilecek bir yer vardı, görevdi, benim sorumluluğumdu.

Galiba çok erken yaşta şunu öğrendim:

Bazı şeylerden kaçılmaz.

Çalışmak da onlardan biri.

Üniversiteden beri çalışıyorum. Ama hayatımda çalışmanın ağırlığını en fazla kendi işimi kurduğum dönemde hissetmeye başladım.

Çünkü maaşlı çalışırken emeğinizle kazancınız arasındaki bağ daha görünür, beklentiler öngörülebilir. Kendi işinizi kurduğunuzda ise sabah kalkarsınız, ofisinize gidersiniz, düşünürsünüz, üretirsiniz, yeniden denersiniz ve bazı akşamlar eve şu cümleyle dönersiniz:

“Allah’ım, bugün de kazanamadım.”

Boomers ebeveynlere sahip bir y kuşağı olarak “çok çalışırsam kazanırım” inancıyla büyüdüm, o yüzden evde sıklıkla

“Ne yapalım, ekmek parası”nı duydum

Bizim evde ekmek parası kutsaldı.

Allah da kutsaldı, dualar da. Ama onlar kalbimizdeydi. Gündelik hayatımızda en sık karşılaştığım kutsallık, çalışmaktı yani ekmek parasıydı.

Hakkınla kazanmak.

Çalışarak kazanmak.

Dürüstçe kazanmak.

Ben böyle öğrendim; eminim benden çoktur. Bugün haberlere bakınca çok da tezat var.

Çalışırsın. Üretirsin. Bir şey inşa edersin. Karşılığını alırsın.

Ben hâlâ böyle yaşıyorum.

Bin lira ile bir milyar arasında

Sonra bugüne bakıyorum.

Bir tarafta kısa yoldan kazanmanın hikâyeleri, dolandırıcılık haberleri, sosyal medyada havaya savrulan paralar, bir gecede değişen hayatlar…

Diğer tarafta ben.

Ben milyonun değil, gerçekten damlaya damlaya birikmiş bin liraların peşindeyim. Bir milyar Türk lirasını hayal edemiyorum bile

Nasıl daha iyi bir hizmet verebilirim?

Neyi değiştirmeliyim?

Nasıl daha ulaşılabilir olurum?

Ne satabilirim?

Neyi öğrenmeliyim?

Sabah ofisime gelip bunları düşünüyorum.

Ve itiraf edeyim: Bazen haberlere baktığımda kendimi aptal gibi hissediyorum.

Bu kadar uğraştığım için.

Bir şey inşa etmeye çalıştığım için.

Kazandığımı yeniden işime yatırdığım için. Başka fonlarda değerlendirmeyi seçemediğim için.

Hâlâ “iyi bir şey üretirsem karşılığını alırım” diye düşündüğüm için.

İnsanın yıllardır üzerine hayatını kurduğu denklem sallanınca, yalnızca ekonomik güveni sarsılmıyor.

Kendi değerlerinden de şüphe etmeye başlıyor.

İşte beni en çok öfkelendiren, moralimi bozan da bu:

Başkasının çok para kazanması değil.

Kendime “Acaba yanlış oynayan ben miyim?”

diye sormaya başlama noktasına gelmem

İnançlarımı değiştirmeli miyim?

Yanlış soruyu sorduğumu fark ediyorum.

Dünyanın adil olup olmadığını kontrol edemem.

Kimin hangi kısa yolu bulduğunu da.

Kimin ne kadar kazandığını, emeğinin karşılığını alıp almadığını, dürüstlüğünün ödüllendirilip ödüllendirilmediğini de.

Ama başkalarının davranışlarını kendi değerlerimin referansı yaparsam, bu kez yalnızca paramı değil, yönümü de onlara teslim etmiş olurum.

Birilerinin kısa yoldan kazanması, benim uzun yolumu anlamsızlaştırmıyor.

Birilerinin ideal başarı zamanını 2 sene gibi belirlemesi, benim 5 senemi başarısızlaştırmıyor.

Birilerinin dürüst davranmaması, dürüstlüğümü aptallık yapmıyor.

Birilerinin emeğinin karşılığından çok daha fazlasını alması, benim emeğimi değersizleştirmiyor.

Bunu yazarken her şeyin sonunda adil olacağına dair romantik bir inancım da yok.

Belki çok çalışacağım ve istediğim kadar kazanamayacağım.

Belki kurduğum şey istediğim yere gelmeyecek.

Bunu bilmiyorum.

Ama şunu biliyorum:

Hayatımın sonunda yalnızca ne kadar kazandığıma bakmayacağım.

Nasıl kazandığıma, ne inşa ettiğime ve bunu yaparken kim olduğuma da bakacağım.

Babamın “ekmek parası” dediğinde bana bıraktığı tek şey belki de bu iki kelime.

Benim yüklediğim anlam ise sadece para kazanmak değil.

Kazandığın paradan ve gösterdiğin çabadan razı olabilmek.

O yüzden yarın sabah yine kalkacağım.

Yine ofisime geleceğim.

Yine düşüneceğim.

Yine deneyeceğim.

Çünkü başkasının cenneti benim cennetim değil.

Başkasının cehennemi de benim cehennemim değil.

Benimkiler bambaşka

Dünya benim inandığım gibi mi işliyor? değil, bunun farkındayım.

Yukarıda cevabını verdiğim sorum şu: Dünya böyle işlerken ben kim olarak kalmak istiyorum?

İşte bu soruyla da ölmek istiyorum.

Yasemin Yurdakul | Kurucu