Modern İnsan Hayatı Nasıl Karşılıyor?

Negatife Odaklanmak, Pozitifi Kaçırmak ve Hayatı İşleyememek Üzerine

Hayat her gün bize yeni bir şey getiriyor.

Bir mesaj.

Bir haber.

Bir belirsizlik.

Bir yorum.

Bir eleştiri.

Bir trafik.

Bir iptal.

Bir başarı.

Bir kayıp.

Bir sessizlik.

Ama aynı zamanda:

Bir kuş sesi.

Bir insanın gülümsemesi.

Bir sakinlik anı.

Bir huzur hissi.

Bir dostluk.

Bir rahat nefes.

Bir kahve molası.

Var olmanın hafifliği.

Yaşamın içindeki küçük sevinçler.

Hayat aslında aynı anda hem zorlayıcı hem de güzel şeyler getiriyor.

Ama çoğu zaman zihnimiz ilk olarak olumsuz olana odaklanıyor.

Çünkü insan sadece olay yaşayan bir canlı değil; yaşadığı şeyi yorumlayan, anlamlandıran ve ona göre davranan bir canlı.

Bu yüzden aynı olayı yaşayan iki insan tamamen farklı tepkiler verebiliyor.

Birisi sakin kalabilirken, diğeri aynı durumda panikleyebiliyor.

Birisi düşünmek için kendine zaman tanırken, diğeri hemen cevap verme ihtiyacı hissedebiliyor.

Birisi duygusunu fark edebilirken, diğeri hiçbir şey hissetmemeye çalışabiliyor.

Belki de bugünün en büyük meselelerinden biri hayatı hızlı yaşamamız değil; yaşadığımız şeyi ne kadar işleyebildiğimiz.

Çünkü bazen gerçekten yaşadığımız şeyi yaşamıyoruz.

Sadece ona otomatik tepki veriyoruz.

Ve çoğu zaman bu tepki, pozitif olana değil; negatif olana yöneliyor.

Oysa gün içinde sadece stres yaşamıyoruz.

Nötr anlar da yaşıyoruz.

Sakin anlar yaşıyoruz.

Durduğumuz, nefes aldığımız, hiçbir şey olmayan ama aslında bedenimizin ve zihnimizin dinlenebileceği alanlar da oluşuyor.

Fakat birçok insan artık bu nötr alanları fark etmekte zorlanıyor.

Çünkü sürekli uyarılma hali içinde yaşamak, zihni hep bir sonraki probleme hazırlıyor.

Bu yüzden bazen güzel bir şey olduğunda bile onu yeterince hissedemiyoruz.

Bir başarı geliyor ama birkaç dakika sonra başka bir stresin içine giriyoruz.

Birisi bize sevgisini gösteriyor ama zihnimiz hâlâ eski kırgınlıkların içinde dolaşıyor.

Bir sakinlik oluşuyor ama biz hemen yeni bir şey düşünmeye başlıyoruz.

Sanki sürekli bir sonraki probleme hazırlanıyoruz.

Belki de bu yüzden artık birçok insan beklemekte zorlanıyor.

Çünkü beklemek sadece zaman geçirmek değildir.

Beklemek bazen hissetmek demektir.

Bir duygunun içinde biraz kalabilmek, onu anlamlandırabilmek, hemen reaksiyon vermeden önce düşünebilmek demektir.

Ama günümüz düzeni çoğu zaman bize bunun tam tersini öğretiyor:

Hızlı cevap ver.

Hızlı karar ver.

Hızlı tüket.

Hızlı geçiş yap.

Hızlı unut.

Hızlı tepki ver.

Bu hızın içinde ise çoğu insan negatif olanı daha kolay fark ediyor.

Çünkü insan zihni tehditleri fark etmeye biyolojik olarak daha yatkın.

Bu durum psikolojide “negativity bias” yani negatiflik yanlılığı olarak açıklanıyor.

Yani zihnin, olumsuz olanı daha hızlı fark etmesi ve daha uzun süre hafızada tutması.

Belki de bu yüzden bir eleştiri, on güzel cümleden daha fazla aklımızda kalıyor.

Bir kötü mesaj bütün günümüzün hissini değiştirebiliyor.

Bir stres anı, o gün yaşadığımız güzel şeylerin önüne geçebiliyor.

Ve zamanla insan sadece olumsuzu tarayan bir zihinle yaşamaya başlayabiliyor.

Oysa hayat sadece krizlerden oluşmuyor.

Hayat aynı zamanda nötr anlardan, küçük sevinçlerden, sakinliklerden ve fark edilmeyen güzelliklerden de oluşuyor.

Belki mesele sadece kötü hisleri yönetmek değil.

Belki mesele;

pozitif olanı fark edebilmek,

nötr anların içinde kalabilmek,

sakinliği taşıyabilmek,

güzel bir an geldiğinde onu hemen tüketmeden hissedebilmek.

Çünkü hayatı karşılamak sadece zorluklarla baş etmek değil; iyi olanı da gerçekten yaşayabilmek olabilir.

Ve belki de psikolojik esneklik, hayatın sadece zor tarafını görmek değil; bütününü görebilmektir.